Burası Sıra Dışı Fikirlerin Buluşma Noktası

TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI

Öncelikle teknoloji nedir?

           Teknoloji, insanın ihtiyaçlarını karşılamak, süreçleri kolaylaştırmak veya problem çözmek için geliştirilen araçlar, yöntemler ve sistemlerin genel adıdır. Bu yazı sayesinde daha ayrıntılı bilgiye ulaşabilirsiniz:

Yeni teknolojik fırsatlar arkeoloji, sanat tarihi ve müzecilik alanlarında yeni olanaklar ve kolaylıklar sunuyor. Uzaktan algılama teknolojileri ile toplanan veriler (bilgiler) çok fazla kullanım alanına hizmet ediyor. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) toprak altındaki tarihi eserlerin tam ve eksiksiz olarak çıkarılmasına olanak sağlıyor. 

Arkeolojik alanların ve bu alanlardaki tarihi eserlerin, kültürel buluntuların daha çok arkeoloji, arkeometri, geomatik, mekatronik, jeoloji, harita-kadastro, kimya mühendisliği gibi farklı bilim dallarındaki akademisyenlerin birlikte çalışmalarını gerektiren bir alan olduğu görülüyor. Kültürel mirasın, arkeolojik bölgelerin saptanmasında, envanterinin çıkarılmasında, uzaktan algılama yöntemlerini oldukça fayda sağlarken, günümüzde uzaktan algılama verileri aynı zamanda kameralar, sensörlü alıcılar ile donatılmış uçaklar, insansız hava araçları ve uydular tarafından toplanıyor. Termal kameralar ya da çeşitli toprak özelliklerini görebilen, moleküllerini ölçebilen fotoğraflar çeken uydular da hem arkeoloji hem de jeoloji alanlarında kullanılıyor. 

Radar teknolojileri, Radyo Frekansıyla Tanımlama (Radio Frequency Identification-RFID) gibi teknolojiler müzelerin koruma, saklama ve sergileme alanlarında araştırmacılara yeni olanaklar sunuyor

Peki bağımlılık nedir ?

          Bağımlılık, bir kişinin belirli bir maddeye (örneğin, alkol, sigara, uyuşturucu) ya da bir davranışa (örneğin, kumar, alışveriş, oyun oynamak) karşı güçlü bir istek ve bağlılık hissetmesi durumudur.

Tarihteki bağımlılık örnekleri 

Antik Dönem

• Opium ve Alkol: Sumerliler, Mısır halkı ve Yunanlılar gibi antik uygarlıklar, opium ve alkol gibi zehirli maddelerle tanışmışlardır. Bu maddeler, dini ritüeller ve günlük yaşamda kullanılmıştır.

Orta Çağ

• Alkol ve Bitki İlaçları: Orta Çağ'da alkol kullanımı yaygındı ve bazen cinsel ve sosyal etkileşimde önemli bir rol oynadı. Aynı zamanda bitki ilaçları da kullanılmaya başlandı.

17. ve 18. Yüzyıl

• Opium ve Alkol: Opium ve alkol bağımlılığı artmış ve bu bağımlılıklar, daha çok moral ve sosyal sorun olarak görülmüştür.

19. Yüzyıl

• Morfine ve Kokain: 19. yüzyılda morfine ve kokain gibi yeni zehirli maddeler ortaya çıkmış ve bu maddelerin bağımlılığı artmıştır.

20. Yüzyıl

• İlaç Bağımlılığı: 20. yüzyılda ilaç bağımlılığı artmış ve bu durum, modern tıp ve psikoloji alanında önemli bir konu haline gelmiştir.

• Dijital Bağımlılık: Son yıllarda, internet ve dijital cihazlarla ilgili bağımlılıklar da artmıştır.

Modern Dönem

• Çeşitli Maddeler: Günümüzde, alkol, bitki ilaçları, ilaçlar, dijital bağımlılıklar ve daha fazlası bağımlılık türleri arasında yer alır.

Peki bu iki kelimenin birleşiminden oluşan teknoloji bağımlılığı nedir ?

Teknoloji bağımlılığı, günümüz toplumlarını etkileyen önemli bir sorundur. Aşırı teknoloji kullanımı, bağımlılığın altı ölçütünü göstermesi nedeniyle (ilgi çekme, duygu durum değişimi, tolerans, geri çekilme problemleri ,davranışın bırakılmak istendiğinde problemler yaşanması, davranışın kişinin hayatında problemlere sebep olması ve davranışın kontrol edilememesi) bir davranışsal bağımlılık olarak kabul edilmektedir. Geçen asırdan beridir devam eden teknoloji bağımlılığını bu yazıyla daha iyi bir şekilde anlayabilirsiz:

1969'da ilk kullanılan bilgisayar ağından bu yana teknoloji hayatımızın her alanına girmiş, ulaşılabilirliği giderek artmıştır. Türkiye'de ilk defa 1993 yılında kullanılan internet, akıllı telefonların kullanıma girmesiyle beraber hemen herkes tarafından kullanılmaya başlamıştır. Günümüzde gelişmiş ülkelerde %90'ın üzerinde internet kullanımına sahiptirler. İnternet kullanımının yaygınlaşması, davranışsal problemleri de beraberinde getirmiş ve davranışsal bağımlılık incelenmeye başlamıştır. İnternet bağımlılığı terimini ilk olarak Ivan Goldberg 1996'da kullanmıştır. Etiyopatogenezi henüz tam olarak aydınlatılmamış olup çeşitli genetik ve nörobiyolojik faktörler rol oynamaktadır. Sonuç olarak teknoloji bağımlılığı giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu haline gelmekte olup, nedenleri, önlenmesi ve tedavisi ile ilgili yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.

                                               

                                                               Teknoloji bağımlılığı hakkında örnek fotoğraflar(Talha Kazım)

Teknoloji bağımlığının da kendi içinde çeşitleri vardır. İşte çeşitleri:

Oyun Bağımlılığı

 Oyun bağımlılığı, kişinin video oyunlarına aşırı derecede bağlılık göstermesi ve bu bağımlılığın günlük yaşamı, işlevselliği ve sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratması durumudur.

Oyun oynayan biri(Emir Salih)

             

Sosyal Medya Bağımlılığı

Sosyal medya bağımlılığı, kişinin sosyal medya platformlarını aşırı ve kontrolsüz bir şekilde kullanma eğilimi göstermesi ve bu bağımlılığın günlük yaşamı, işlevselliği ve sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratması durumudur.

 

sosyal medya bağımlılığına iki örnek fotoğraf (Elif)

Telefon Bağımlılığı

Telefon bağımlılığı, kişinin cep telefonunu aşırı ve kontrolsüz bir şekilde kullanması, bu kullanımın günlük yaşamı ve işlevselliği üzerinde olumsuz etkiler yaratması durumudur.

                                               telefon bağımlılığına örnek fotoğraflar (Zeynep Eslem)                        

                                                   

İnternet Üzerinden Alışveriş Bağımlılığı

İnternet üzerinden alışveriş bağımlılığı, bireylerin çevrimiçi platformlarda sürekli ve aşırı alışveriş yapma davranışını sergilemelerine neden olan bir psikolojik durumdur. Bu bağımlılık, alışverişin sosyal, finansal ya da duygusal sonuçları göz ardı edilerek devam etmesine yol açar.

                                            internet üzerinden alışveriş bağımlılığına örnek fotoğraf (Talha Kazım)

                              

 Televizyon Bağımlılığı

  Televizyon bağımlılığı, bir kişinin televizyon izleme alışkanlıklarının, günlük yaşamını olumsuz etkileyen, kontrol edilemeyen ve aşırı bir hale gelmesidir. Bu durum, televizyon izleme alışkanlıklarının kişinin iş, okul, sosyal ilişkiler veya diğer önemli yaşam alanlarını ihmal etmesine yol açabilir. 

                                            Televizyon bağımlılığına örnek bir fotoğraf(Talha Kazım)

İnternet Bağımlılığı

İnternet bağımlılığı, bireylerin interneti aşırı ve kontrolsüz bir şekilde kullanması, bu kullanımın günlük yaşamlarını, işlevselliklerini ve sağlıklarını olumsuz etkilemesi durumudur. 

                                                    İnternet bağımlılığı hakkında iki örnek fotoğraf(Talha Kazım)

 Teknoloji Bağımlılığının Belirtileri :

* Zaman kontrolünü kaybetmek,

* Kullanım süresi hakkında yalan söylemek,

* Aşırı kullanım sonucu fiziksel problemlerin oluşması,

* Anonim bir kişiliğe bürünmek, insanlarla internet üzerinden konuşmayı 

yüz yüze konuşmaya tercih etmek, sosyal anlamda içe kapanıklık.

* Teknoloji kullanımı için sorumluluklardan kaçınmak,

* Teknolojiden uzak kalındığında huzursuzluk hissi,

* Akademik performansın düşmesi,

* Kişisel ve ailesel yaşamda sorunlar,

* Uykusuzluk ve uyku düzensizliği,

* Göz kuruluğu,

* Göz bozukluğu,

* Aşırı kilo artışı gibi yeme bozuklukları,

* Boyun, bel ve sırt ağrıları,

* Kas ağrıları,

* Halsizlik.Teknoloji bağımlılığına neden olan sosyal, sosyoekonomik ve psikolojik pek çok 

faktör bulunmaktadır:

* Ailevi problemler ve aile ile kaliteli vakit geçirememe,

* Arkadaş eksikliği,

* Madde bağımlısı arkadaşlar,

* İnsanlar ile ilişkisi kurmakta ve sürdürmekte sıkıntı yaşama,

* Sağlıklı yaşam aktiviteleri ve spor eksikliği,

* Okulda başarısızlık,

* Sosyoekonomik durum 

* İçe dönük ve asosyal olma,

* Kendini rahatça tanıtamama,

* Doğru arkadaş eksikliği,

* Oyunlara ve eğlenceli şeylere gerçek hayatta olduğundan daha kolay ulaşma,

* Gerçek hayattaki ifade özgürlüğünün kısıtlanması

                                           Teknoloji bağımlılığı hakkında iki örnek fotoğraf  (Talha Kazım)

Teknoloji bağımlılığının sebep olduğu sağlık problemleri:

• Zaman kontrolünü kaybetmek,

• Kullanım süresi hakkında yalan söylemek,

• Aşırı kullanım sonucu fiziksel problemlerin oluşması,

• Anonim bir kişiliğe bürünmek, insanlarla internet üzerinden konuşmayı

yüz yüze konuşmaya tercih etmek, sosyal anlamda içe kapanıklık.

• Teknoloji kullanımı için sorumluluklardan kaçınmak,

• Teknolojiden uzak kalındığında huzursuzluk hissi,

• Akademik performansın düşmesi,

• Kişisel ve ailesel yaşamda sorunlar,

• Uykusuzluk ve uyku düzensizliği,

• Göz kuruluğu,

• Göz bozukluğu,

• Aşırı kilo artışı gibi yeme bozuklukları,

• Boyun, bel ve sırt ağrıları,

• Kas ağrıları,

  Halsizlik... 

                                           Uykusuzuk hakkında bir örnek fotoğraf (Talha Kazım)

                                           Boyun, bel ve sırt ağrıları hakkında bir örnek fotoğraf(Talha Kazım)

 Teknoloji Bağımlılığından Uzaklaşma Yolları :

1. **Zaman sınırlaması koymak**: Belirli saatlerde teknolojik cihazları kullanmak ve diğer zaman dilimlerinde uzak durmak.

2. **Dikkat dağıtıcı uygulamaları kaldırmak**: Sık kullandığınız sosyal medya veya diğer uygulamaları telefonunuzdan kaldırarak kullanımını azaltmak.

3. **Fiziksel aktivitelere yönelmek**: Dışarı çıkıp spor yapmak, yürüyüşe çıkmak, yoga yapmak gibi aktivitelere zaman ayırmak.

4. **Kitap okumak**: Teknoloji yerine kitap okumak, yeni bilgiler edinmek ve zihinsel olarak meşgul olmak.

5. **Sosyal etkileşim**: Arkadaşlarınızla vakit geçirmek, aile üyelerinizle sohbet etmek gibi sosyal etkileşimleri arttırmak.

6. **Akşam saatlerinde ekran kullanımını azaltmak**: Uyku düzenini korumak için akşam saatlerinde ekranlardan uzak durarak daha iyi bir uyku kalitesi sağlamak.

7. **Hobi edinmek**: Çizim yapmak, müzik enstrümanı çalmak, bahçe işleri gibi hobiler edinerek teknolojiden uzaklaşmak.

8. **Meditasyon ve nefes egzersizleri**: Teknolojik aletlerden uzaklaşıp zihni sakinleştirmek ve stresten arınmak için meditasyon yapmak veya nefes egzersizleri uygulamak.

Bu yöntemlerden bir veya birkaçını deneyerek teknolojik aletlerden uzaklaşmayı başarabilirsiniz. Herkesin tercihi ve ihtiyacı farklı olabilir, bu yüzden size en uygun olanı bulmak önemlidir.

Bu ağ günlüğünü yazmama yardımcı olan arkadaşlarıma ve  siz okuyucuların bu ağ günlüğümü okuduğunuz için hepinize teşekkür ederim.